Semptomun psikolojideki karşılığını şöyle açıklayabiliriz: kişinin sıkıntısına dair bir belirti veya gösterendir ve çoğunlukla şikayet ile dile getirilir. Psikanaliz için semptom diğer yaklaşımlardan farklı olarak savaşılması gerekilen yani yok edilmesi gerekilen bir belirtiden ziyade araştırılması, anlaşılması ve dönüştürülmesi gerekilen bir gösterendir. Güncel yaklaşımlarda (genelde kişinin de talebi bu yönde olduğu için) semptom bir takım davranışçı yöntemlerle yok edilmeye çalışılır. Bu kısmen ve bir süreliğine işe yarayabilir fakat bu işe yararlılık kökten bir işe yararlılık değil, geçici bir rahatlama şeklinde tanımlanabilir. Çünkü semptom bize kişinin şikayetine dair hakikatı yani neden orataya çıktığını, ne işlevi olduğunu ve ne anlama geldiğini söyler. Ve çoğunlukla semptom tesadüfen veya rastlantısal bir biçimde ortaya çıkmaz. Örnek olarak; diyelim ki bir kişi ilişkilerini sürdürememe şikayetiyle terapiye geliyor. Davranışçı yöntemin buradaki amacı bu kişiye ilişkileri sürdürebilmesi için bir takım yöntemler sunmak, ödevler vermek ve yönlendirmek olacaktır. Psikanalitik kuram ise bunun tamamen karşısındadır çünkü semptom genel geçer değil bir öznellik içerisinde meydana gelir ve dolayısıyla öncelikli amaç bu öznelliği anlamak yani semptomun anlamı üzerine eğilmektir. Psikanalitik kuram ise bu yönde kişinin şikayetini şu kanallarla dinler: kişi neyden şikayetçi, neden bu sonuç, ne zaman ortaya çıktı vb. Bu terapiste oldukça zengin bir malzeme sunmakla birlikte terapistin kişiyi anlamasına büyük katkı sağlar. Psikanaliz neden kişiyi ve semptomu anlamaya çalışmak yerine doğrudan yapılacaklara geçmiyor, çünkü bu şuna benzer; düşünün ki bir yara ile başınız dertte ve doktor bu yaranın neden olduğunu, neyin tetiklediğini ve neden sizde oluştuğunu anlamadan ilacını bulmaya girişiyor. Oysa ki öncelikli amaç yarayı araştırmaktır yani neden oluştu, ne tetikledi ve neden bu hastada bu zamanda belirdi. İşte psikanalizin daha kökten çözümler sunabilmesi buradandır.

Peki semptomu anladıktan sonra ne yapacağız? Psikanaliz semptomu kişi için anlamlandırarak ve kişinin bu anlamı işlemesini sağlayarak kişiyi büyük bir çıkmazdan kurtarmış olur. Çünkü insan anlamlandırabildiği derecede sindirebilir, içselleştirebilir ve dönüştürebilir.